ร้ายยิ่งไปกว่ายูวี

เป็นที่ทราบกันดีว่า แสงแดดเป็นหนึ่งในตัวการสำคัญที่ทำให้ผิวคล้ำและแก่ก่อนวัยอันควร

เป็นที่ทราบกันดีว่า แสงแดดเป็นหนึ่งในตัวการสำคัญที่ทำให้ผิวคล้ำและแก่ก่อนวัยอันควร ในอดีต เราเข้าใจกันว่าเป็นเพราะแสงแดดมีรังสียูวี ทั้งยูวีบีและยูวีเอที่ทำร้ายผิว จึงมุ่งเน้นไปที่การผลิตสารกันแดดที่ปกป้องรังสียูวีพี่น้องทั้งสอง แต่ปัจจุบันมีองก์ความรู้ใหม่ที่น่าสนใจว่า แสงแดดไม่ได้มีเพียงรังสียูวีที่ทำร้ายผิวเท่านั้น แต่ยังมีผู้ร้ายหน้าใหม่เพิ่มอีกสองตัว ที่เราต้องมาทำความรู้จักกัน นั่นคือ รังสีอินฟราเรด (infrared) และ แสงที่มองเห็น (visible light)


รังสีอินฟราเรด เป็นรังสีพลังงานต่ำที่ผ่านเข้าสู่ชั้นผิวหนังคนเราได้ราว 45% แบ่งออกเป็น อินฟราเรดเอ บี และซี ตัวร้ายคือพี่ใหญ่ รังสีอินฟราเรดเอ ซึ่งสามารถกระตุ้นให้เกิดอนุมูลอิสระในชั้นผิว ก่อให้เกิดการสร้างเอนไซม์ที่ทำหน้าที่ย่อยสลายคอลลาเจน กระทบชิ่งไปยังยีนที่ทำหน้าที่สร้างคอลลาเจน ทำให้การสร้างคอลลาเจนลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนัง รังสีอินฟราเรดยังส่งผ่านความร้อนสะสมไปยังผิว พบว่าความร้อนกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในระดับโมเลกุล ซึ่งการอักเสบเรื้อรังในระดับโมเลกุลนี้ ทำให้คอลลาเจนเสื่อมสภาพและถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง การสะสมของความร้อนจากรังสีอินฟราเรดนานๆจึงส่งผลให้ผิวเหี่ยวและแก่ลงอย่างเป็นรูปธรรม


ส่วนแสงที่มองเห็น คือแสงในช่วงความยาวคลื่น 400-700 นาโนเมตร คือแสงสว่างที่ทำให้เรามองเห็นความสวยงามของโลกใบนี้ เป็นแสงที่มนุษย์เราไม่เคยคิดว่าจะมีพิษมีภัย จวบจนกระทั่งการศึกษาในช่วง 4-5 ปีมานี้ที่พบว่า ความยาวคลื่นในช่วงแสงสว่างนี้เองก็กระตุ้นให้เกิดการอักเสบ กระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ย่อยสลายคอลลาเจน กระตุ้นการสร้างเม็ดสี รวมไปถึงกระตุ้นปฏิกริยาออกซิเดชั่นที่ดีเอ็นเอของเซลล์ผิวหนังได้ไม่ต่างกับรังสียูวี


นั่นหมายความว่าไม่ว่าจะเวลาหรือสถานที่ใดก็ตาม หากมีแสงสว่างจากดวงอาทิตย์เล็ดลอดส่องถึง ผิวของเราก็จะถูกทำร้ายด้วยแสงสว่างและรังสีอินฟราเรดได้ทันที การเลือกโลชั่นผสมกันแดดเพื่อปกป้องผิว จึงควรเลือกโลชั่นที่ป้องกันได้ครบสูตร ทั้งยูวีเอ ยูวีบี อินฟราเรด และแสงที่มองเห็น อีกทั้งยังควรเป็นโลชั่นผสมกันแดดที่มีส่วนผสมของสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น วิตามินบี3 และประกอบด้วยการใช้โลชั่นที่มีสารต้านการอักเสบเช่น สารสะกัดจากว่านหางจระเข้ เพื่อต่อสู้กับกระบวนการทำลายคอลลาเจนที่เกิดขึ้น


หากโลชั่นผสมกันแดดเปรียบเสมือนอาวุธต่อสู้แสงแดดเมื่อเราได้อาวุธเหมาะมือแล้ว ก็ต้องรู้จักใช้อาวุธอย่างเหมาะสมด้วย โดยหลักการทาโลชั่นผสมกันแดดที่ถูกต้องมีดังนี้


1. ทาอย่างน้อย 30 นาทีก่อนออกแดด

2. ทาซ้ำทุก 2-3 ชั่วโมง และทาซ้ำหลังว่ายน้ำ

3. ใช้โลชั่นผสมกันแดดในปริมาณที่เหมาะสมคือ 2 ข้อนิ้วชี้ สำหรับใบหน้า

4. นอกจากผิวแล้ว บริเวณริมฝีปากก็ต้องปกป้องด้วยลิปมันที่มีสารกันแดดด้วย

5. อย่าพึ่งแต่โลชั่นผสมกันแดด ควรมีตัวช่วยอื่นๆเช่น ร่ม หมวกปีกกว้าง แว่นดำ ผ้าพันคอ และเสื้อแขนยาว ร่วมด้วยช่วยป้องกัน


คำกล่าวที่ว่า “การป้องกัน สำคัญกว่าการรักษา” ใช้ได้เสมอกับสุขภาพกายและสุขภาพผิว แต่ถ้าเลี่ยงไม่ได้ก็ต้องหมั่นฟื้นบำรุงผิวของเราบ่อยๆด้วยนะคะ


ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล 

ผู้เชี่ยวชาญเวชศาสตร์ชะลอวัย (วุฒิบัตรจากสหรัฐอเมริกา) 

Vaseline Worse than the UV - Medium